Regionale energiestrategie

Doelen (2023-2027)

5.1.1. Doelrealisatie  
Samen met partners, waaronder gemeenten en netbeheerders, is invulling gegeven aan de energietransitie in Flevoland. Daarbij is niet alleen gekeken naar zon en wind, maar steeds vaker vanuit een integrale benadering. Deze invulling vindt plaats aan diverse tafels, zoals de RES en het Energieboard, en via initiatieven als FEA, Horizon en EEF. In 2025 zijn er diverse kennisbijeenkomsten en werkbezoeken georganiseerd onder meer op het gebied van batterijen, netcongestie en waterstof. Het Energieperspectief Flevoland 2050 is op 20 januari 2025 door GS is vastgesteld, en wordt doorgewerkt in de Omgevingsvisie Flevoland 2050.

5.1.2. Doelrealisatie  
Samen met de gemeenten en netbeheerders is er invulling gegeven aan het integraal programmeren door het opstellen van een 'Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur, Energie en Klimaat' (P-MIEK) 2.0 dat op 20 januari 2025 door GS is vastgesteld. Dit met als doel om te werken aan een toekomstbestendige elektriciteitsinfrastructuur en hierop te versnellen. Daarnaast is de evaluatie van de pMIEK 2.0 en de voorbereidingen voor de pMIEK 3.0 zijn voorbereid. Om de gevolgen van netcongestie te beperken ondersteunen we smart energiehubs met een energieregisseur en subsidie, is er nauwe samenwerking met de netbeheerders en werkt de provincie aan beleid voor grootschalige batterijopslag, en is er een subsidieregeling voor thuisbatterijen opgesteld. Tevens is een actieplan netcongestie Flevopolder opgesteld, waar uitvoering aan wordt gegeven.

5.1.3. Doelrealisatie  
Afgelopen jaar zijn meerdere bedrijven en klein maatschappelijk vastgoedeigenaren geholpen om stappen te zetten voor verdere verduurzaming.  Op het gebied van expertise zijn er naast de geboden loketfunctie en ondersteuning door EEF en Horizon ook diverse bijeenkomsten door onder andere Horizon georganiseerd op het vlak van warmte, netcongestie, waterstof en smart energyhubs. 

5.1.4. Doelrealisatie  
We hebben samen met Tennet en Liander twee pilots voorbereid en uitgevoerd (groepscontract voor een gesloten distributiesysteem en smart-energy hub).

Resultaten 2025  

 We hebben in 2025 de volgende resultaten bereikt:

Energievisie in Omgevingsvisie

• We hebben een provinciaal Energieperspectief als bouwsteen voor de nieuwe provinciale omgevingsvisie opgesteld, en zo een toekomstig energiesysteem vormgegeven. Het Energieperspectief draagt ook bij aan de totstandkoming van de bijbehorende omgevingsprogramma's.

Op koers realisatie RES zon en wind

• We hebben de voortgangsnotitie RES Flevoland 2025 opgesteld met de zes gemeenten en het waterschap en daarin over de voortgang op zon en wind gerapporteerd.
• In 2025 hebben we een eerste verkenning opgeleverd om te komen tot een Energielandschap in project gebied West. Hierin zijn verschillende mogelijke vormen van energietechnieken besproken, één en ander na overleggen met stakeholders uit het gebied. In 2026 zal een nader vervolg worden gegeven zijn afgewogen en besproken met het gebied in samenwerking met het gebied.
• In 2025 hebben we een beleidsverkenning gestart naar de mogelijkheden van agri-pv, om bij te dragen aan de 1000 hectare zon op land. In 2026 zal dit voortgezet worden. Verder is er in 2025 een OER-project bijgekomen, namelijk zon op het Naviduct bij de Markerwaarddijk. Ook dit project zal in 2026 meer vorm krijgen.
• We hebben in 2025 input/feedback geleverd op het projectbesluit Zon A6. Het projectbesluit wordt naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026 ter inzage gelegd.
• Bij de uitvoering van het regioplan wind is het verwervingsproces voor te saneren windturbines in gebied Zeewolde lopende om minnelijk tot overeenstemming te komen. Dit minnelijke spoor is complex en vergt extra tijd.
• De verkenning wind op/rond bedrijventerreinen is gestart en zal in het eerste kwartaal van 2026 worden afgerond waarna wordt ingezet op het maken van beleid om enerzijds met windenergie netcongestie op bedrijventerreinen te verminderen en anderzijds de inzet van windturbines op/rondom bedrijventerreinen te reguleren.

Rapport over elementen die een rol spelen bij Thorium/SMR

• We hebben conform motie RND63 het draagvlak ten aanzien van kernenergie onderzocht en daarover gerapporteerd.
• De gebiedsverkenning wordt in het eerste kwartaal van 2026 afgerond. 

Verkenning naar een regionaal warmtebedrijf

• We hebben een verkenning naar een regionaal warmtebedrijf uitgevoerd, waarvan de uitkomsten in de loop van 2026 worden gedeeld met de Flevolandse Energyboard.
• Daarnaast hebben we samen met gemeente Almere de potentie van geothermie onderzocht voor de levering van warmte aan het Almeerse warmtenet. Dit met het oog op verduurzaming en de verlichting van netcongestie door mogelijke inzet van natuurlijke aardwarmte voor het verwarmen van de gebouwde omgeving.

Beleid en kaders energieinfra

• We hebben beleid en kaders voor energie ‑ infra uitgewerkt langs drie sporen van het p ‑ MIEK (versnellen, integraal programmeren/prioriteren, aanpak netcongestie), inclusief formulering van afwegingskaders voor grootschalige batterijopslag en waterstof; we hebben afstemming geborgd bij de 380 kV ‑ tracékeuze (bevoegd gezag Rijk).
• De evaluatie pMIEK 2.0 en startnotitie worden voorbereid, het bijhorend proces is in het Energyboard Flevoland gepresenteerd, oplevering van de startnotitie is in het eerste kwartaal van 2026 gepland. Daarna volgt het proces naar pMIEK 3.0 (landelijke deadline: 1 maart 2027). De doorvertaling van warmte wordt in P-MIEK 3.0 meegenomen.

Impact netcongestie geminimaliseerd
We hebben de impact van netcongestie geminimaliseerd:

• Een Taskforce netcongestie opgebouwd, onorthodoxe maatregelen gefaciliteerd met netbeheerders/gemeenten/bedrijfsleven/stakeholders.
• Flexhunt: traject opgezet m flexvermogen te identificeren en als concrete aan te leveren bij netbeheerder(s). Opbrengst Flexhunt: pipeline van flex-initiatieven (onder andere verzachtende batterijen/MW-flex, groen gas, regelbare opwek) met potentie voor netontlasting en deze aangemeld bij netbeheerders.
• Netbewuste nieuwbouw: provinciale principes opgesteld voor netbewuste nieuwbouw.
• Een subsidieregeling uitgevoerd voor oplossingen in bedrijven en gebouwde omgeving. Er zijn in totaal 82 aanvragen gedaan waarvan er 53 zijn toegekend: voor het opzetten van vier energiecoöperaties, 11 haalbaarheidsstudies en realisatie van 36 oplossingen van slimme aansturing en opslag (achter-de-meter) tot het opzetten van energie hubs. Er is bijna € 1,3 mln. subsidie uitgekeerd met een investeringswaarde van € 6,6 mln. Alle individuele aanvragen bij elkaar opgeteld gaat het in totaal van 6 Megawatt opslagvermogen en 12.8 Megawattuur aan regelbare capaciteit dat is geïnstalleerd. Dit komt overeen met de gemiddelde stroomvoorziening van zo'n 15.000 huishoudens ofwel 60 grootverbruikersaansluitingen wat in potentie is vrijgespeeld, en smart ‑ energie hubs aangejaagd, zie ook 5.1.3.
• Voor overige maatregelen verwijzen we naar het regionale actieplan netcongestie.

Waterstofecosysteem verder ontwikkeld  

• In 2025 hebben we de ontwikkeling van het waterstofecosysteem in Flevoland op het gebied van landbouw, mobiliteit, logistiek, opslag en woningbouw gefaciliteerd. We hebben gelobbyd voor een aansluiting op de landelijke H ₂ -backbone.
• De integrale waterstof-quickscan voor het landelijk gebied wordt in januari 2026 opgeleverd. N.a.v. de resultaten van dit onderzoek, gaan we de keuze maken om wel/niet aanvullend beleid te maken.
• De officiële status van EU Hydrogen Valley is nog niet verkregen. De aanvraag voor 2025 is afgewezen. In 2026/2027 wordt er een nieuwe aanvraag ingediend.
• We hebben samen met Tennet en Liander twee pilots voorbereid en uitgevoerd (groepscontract voor een gesloten distributiesysteem en smart ‑ energy hub).

Inzicht in energiearmoede Flevoland

• Provincie Flevoland heeft een indirecte rol bij energiearmoede. Voornamelijk door ons beleid op het gebied van ruimtelijke ordening, mobiliteit en energie, en als partner van het Rijk en gemeenten in de energietransitie. We dragen bij aan een goede planning en ruimtelijke inpassing van zon, wind, bodemwarmte en energie infrastructuur, wat de basis vormt voor betaalbare en duurzame energievoorziening op regionaal niveau.

De directe uitvoerings- en financieringsrol bij energiearmoede ligt bij gemeenten, met ondersteuning van
rijkssubsidies zoals de SPUK-energiearmoede.
De nadere regels voor de subsidieregeling thuisbatterij zijn opgeleverd. Het doel van de subsidieregeling is
om de energielasten structureel te verlagen, en netcongestie te verminderen. De regeling is op 12 januari
2026 van start gegaan.

Continue inzet ontzorgingsprogramma's

• We hebben ontzorgingsprogramma’s uitgevoerd voor maatschappelijk vastgoed, klein/micro-MKB en bedrijventerreinen. Met het ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed ondersteunt de provincie gebouweigenaren om de verduurzaming op te schalen en te versnellen. Binnen de huidige SPUK regeling heeft provincie Flevoland 35 organisaties ontzorgd. Het ontzorgingsprogramma kleine- en micro-MKB-ondernemers is gericht op de verduurzaming van vastgoed en bedrijfsprocessen bij deze groep ondernemers. In 2025 is de voortgang op dit programma achtergebleven. Een evaluatie in januari 2026 moet bepalen of de doelstellingen van het programma nog haalbaar zijn of bijgesteld moeten worden.

        Het 'Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen' wordt uitgevoerd door de regionale ontwikkelingsmaatschappij Horizon Flevoland. Bedrijventerreinen met verduurzamingswensen die de organisatiegraad en onderlinge samenwerking willen verbeteren, kunnen worden bijgestaan door aanjagers, waarvoor de provincie begin 2026 een subsidie zal openstellen.

Concrete energiebesparing realiseren 

• Provincie Flevoland subsidieert EEF (Energie Expertisecentrum Flevoland) om onder andere ondernemers te ondersteunen in verduurzamen, energie te besparen en om pieken in het verbruik te verminderen. Dit kan in de vorm van aanjagen, verbinden, expertise, kennis en of investeringen zijn.

Afgelopen jaar zijn 150 initiatiefnemers door EEF geholpen bij hun energievragen. Daarnaast hebben zij
13 financieringen voor energievraagstukken verstrekt. Hun inschatting is dat het een bijdrage levert aan
44kton CO2 besparing per jaar.

        Daarnaast is in 2025 door team Energie een plan van aanpak in grote lijnen opgesteld om een extra
    besparing van energieverbruik bij bedrijven te kunnen bereiken tijdens piekmomenten. Dit plan wordt verfijnd in het eerste kwartaal van 2026.

Verbonden partij(en)
Stichting DE-on draagt bij aan de ontwikkeling van duurzame energie in Flevoland. Deze bijdrage vindt plaats door het financieren van projecten gericht op zowel besparing en/of het duurzaam opwekken van energie, in die delen van de markt welke zich autonoom onvoldoende ontwikkelen.

De provincie is aandeelhouder van Alliander. Vanwege de wettelijke eis dat de aandelen middellijk of onmiddellijk in handen van de overheid moeten zijn, heeft de provincie belang in deze organisatie.